Türkiye ekonomisinde IMF endişesi büyüyor

Türkiye hızla 24 Haziran seçimlerine doğru yol alırken, bu dönemde meydanlarda öne çıkan en önemli konu ekonomi oldu. Tüm liderler asgari ücretten emeklilik şartlarına kadar pek çok konuda vaatlerini açıklarken, enflasyon ve işsizlikle mücadelede başarı sözü verildi. Ancak AKP’nin 16 yıllık iktidarı dönemi sonrasında Türkiye ekonomisinin geldiği nokta, yakın gelecekte ekonomide olumlu haberler almanın zor olacağına işaret ediyor.

Türkiye ekonomisinde IMF endişesi büyüyor
  • 19 Haziran 2018, Salı 14:49

DW Türkçe’ye konuşan uzmanlara göre, Türkiye ekonomisinin 2018’in ikinci yarısından itibaren ciddi bir durgunluğa girme ihtimali yükseliyor. AKP döneminde sanayi üretimi yerine inşaat sektörünün öne çıkarılmasıyla gerçekleşen "spekülatif büyümenin" artık sonuna gelindiğine vurgu yapan uzmanlara göre, 24 Haziran’da sandıktan hangi lider çıkarsa çıksın, ufukta IMF ile yeniden masaya oturmak var.

Ekonomi yönetiminin karnesi

Türkiye ekonomisi 16 yıllık AKP iktidarı döneminde ihracat, ithalat ve istihdamda çok önemli başarılar kaydetse de, enflasyon, cari açık ve sanayi üretimi konusundaki sorunlarını çözmeyi başaramadı. 2002’de 3 bin 500 dolar seviyelerinde olan kişi başına yıllık gelir, 2013’te 12 bin 500 dolara kadar çıktı. Ancak 2013 sonrası küresel konjonktürün de etkisi ile 2018 yılında 10 bin dolar seviyelerine kadar geriledi. 16 yıllık dönemde Türk şirketlerinin borçluluk miktarı ise büyük bir hızla artarak ekonomik işleyişi tehdit eder hale geldi. Türkiye'nin 2002 yılında toplam dış borcu 129.6 milyar dolarken, şu anda yüzde 249.6 artışla 453.2 milyar dolara çıkmış durumda. 15 Temmuz darbe girişimi sonrasında büyümede hız kesen Türkiye, 2017’de yüzde 7,4’lük büyüme ile OECD ülkeleri içerisinde İrlanda’dan sonra ikinci oldu. Ancak, 15 Temmuz sonrası ilan edilen OHAL ile birlikte yatırım iştahı düştü,  uluslararası yatırımcının Türkiye algısı bozuldu. Son iki yılda Türk Lirası, Dolar karşısında yaklaşık yüzde 50 değer kaybederken, enflasyon yüzde 8,8’den yüzde 12,2’ye yükseldi. Cari açık ise yıllık 28,9 milyar dolardan 55,3 milyar dolara çıktı.

 "Türkiye, ithalat ve ucuz emek cenneti oldu”

AKP’nin dünya ekonomisinin genişleme içerisinde olduğu bir dönemde iktidara geldiğini anlatan Bilkent Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Erinç Yeldan, “AKP’nin 16 yıllık ekonomi yönetiminin anahtar kelimesi kanımca 'spekülatif yönlü büyüme’dir. Bunun sonucunda Türkiye hem bir ithalat ülkesi hem de bir ucuz emek cenneti haline dönüştürüldü” diyor. AKP’nin 2009 krizine kadar olan dönemde faizleri yüksek tutarak sıcak para akımlarını Türkiye’ye çekmekte başarılı olduğunu ifade eden Yeldan, ancak bu modelle Türkiye’nin dış borçlarının hızla arttığına, ithalata bağımlılığın yükseldiğine ve büyümede sanayinin payının düştüğüne işaret ediyor. Yeldan, “Ekonomide konut ve yol inşaatı gibi döviz getirmeyen ve rant olgusu yüksek olan bir değerler sistemi ortaya çıktı” diye konuşuyor.

2014’ten itibaren Amerikan Merkez Bankası FED’in parasal genişlemeye son verme kararının ardından AKP’nin kurduğu ekonomik sistemin çökmeye başladığını kaydeden Prof. Yeldan’a göre, hükümet Varlık Fonu kurarak ve şeker fabrikalarını satarak ek döviz kazandırıcı son çarelere başvuruyor. AKP'nin son dönemde hep büyüme oranlarını öne çıkarmaya çalıştığna dikkat çeken Erinç Yeldan, “İktidar seçime doğru giderken ‘ne olursa olsun büyümeliyiz’ diyerek Türkiye’yi potansiyelinin çok üstünde büyümeye itti. Ekonomideki büyüme sağlıksız ve istikrarsız” diyor.

Yabancı yatırımlar yavaşladı

AKP’nin küresel para akışının arttığı bir dönemde iktidara geldiğini ve bu nedenle 2003-2013 arasında önemli ekonomik kazanımlara imza attığını dile getiren ekonomist Mustafa Sönmez de, bu dönemde alınan dış borcun ve borsaya giren yabancı yatırımın verimli kullanılamamasından dolayı 2013 sonrasında ekonomide bozulma başladığını söylüyor. Sönmez, aynı dönemde ABD’nin faiz artışı kararı almasıyla birlikte Türkiye’ye gelen yabancı kaynağın azalmaya başladığına işaret ediyor.

IMF'ye ilk kez 1961'de başvuran Türkiye bugüne kadar 19 stand by anlaşması imzaladı.

Rakamlar da Sönmez’i doğruluyor. Merkez Bankası verilerine göre, Türkiye en fazla uluslararası doğrudan yatırımı 22 milyar dolarla 2007 yılında çekti. 2017 yılında Türkiye'ye giren doğrudan yabancı yatırım tutarı ise bir önceki yıla göre yüzde 19 azalışla 10,8 milyar dolar oldu ve son 7 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşti. 2002-2017 yılları arasında gelen toplam yabancı yatırım ise 194,1 milyar dolara ulaştı.

Yatırımların kayda değer ölçüde yavaşlamasıyla AKP’nin ekonomide bocalamaya başladığını ifade eden Mustafa Sönmez, "Sonuçta elimizde kalan ciddi bir dış borç stoku var ve şu anda bu borcun çevrilememesi tehlikesi artıyor" değerlendirmesinde bulunuyor. Mustafa Sönmez, para girişinin azaldığı bu dönemde özellikle 12 aylık kısa vadeli borçların ödenmesi konusunda ciddi sıkıntılar yaşanmaya başlanabileceğini öne sürüyor.

"Türkiye, IMF’nin kapısını çalacak”

Peki 24 Haziran’da sandıktan çıkacak sonuç,  ekonominin yakın gelecekteki sorunlarını nasıl etkileyecek?

Ekonomist Mustafa Sönmez’e göre, sandıktan ne sonuç çıkarsa çıksın, iktidara kim gelirse gelsin ekonomideki kötü gidişat gündemdeki en önemli sorun olmaya devam edecek. Türkiye’nin tekrar IMF ile masaya oturmak zorunda kalabileceği uyarısında bulunan Sönmez, şunları söylüyor:

“Türkiye’nin kendi özel şartları bir yana, artık uluslararası sermaye gelişmekte olan ülkelerden çekiliyor. Yani para bulmak giderek zorlaşıyor. Cari açık giderek büyüyor. Maalesef Türkiye yakın gelecekte Arjantin gibi kredi bulmak için yeniden IMF’nin kapısını çalabilir diye düşünüyorum. 24 Haziran’da iktidar değişse de değişmese de ekonomi ciddi bir problem alanı olamaya devam edecek.”

Türkiye’nin yakın gelecekte cari açık, yüksek enflasyon ve Türk Lirası’ndaki değer kaybının bedelini ödemek zorunda olduğunu dile getiren Prof. Dr. Erinç Yeldan ise, “2018’in ikinci yarısından itibaren ekonomide ciddi bir durgunluk artık yavaş yavaş kendini belli edecek” diyor. Kamu maliyesindeki bozulma ile birlikte Türkiye’nin yaklaşık yüzde 20 faizle çalışan bir ekonomi halini alacağını kaydeden Prof. Yeldan da Türkiye’nin tekrar IMF’nin kapısını çalacağı görüşünde:

“24 Haziran’dan sonra iktidarda kim olursa olsun, ekonomide durgunluk ve büyük olasılıkla IMF ile yeni bir stand by programı imzalamak zorunda kalacak. Bunu Erdoğan da olsa, başkası da olsa imzalayacak. Türkiye, bu sağlıksız büyümenin bedelini ödemek zorunda kalacak.”

Beğendim 0 Muhteşem 0 Haha 0 İnanılmaz 0 Üzgün 0 Kızgın 0

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


yükleniyor

BU HABERİ OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 12 8 3 1 12 27
2 Galatasaray 12 7 2 3 8 23
3 Kasımpaşa 12 7 1 4 7 22
4 Yeni Malatyaspor 12 6 3 3 9 21
5 Antalyaspor 12 6 2 4 -2 20
6 MKE Ankaragücü 12 6 1 5 2 19
7 Beşiktaş 12 5 3 4 4 18
8 Göztepe 12 6 0 6 1 18
9 Atiker Konyaspor 12 4 5 3 3 17
10 Trabzonspor 12 4 4 4 1 16
11 Demir Grup Sivasspor 12 3 5 4 -4 14
12 Bursaspor 12 2 7 3 -1 13
13 Fenerbahçe 12 3 4 5 -4 13
14 Akhisarspor 12 3 3 6 -7 12
15 Kayserispor 12 3 3 6 -7 12
16 Aytemiz Alanyaspor 12 4 0 8 -12 12
17 Erzurum BB 12 2 5 5 -4 11
18 Çaykur Rizespor 12 1 5 6 -6 8
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Korfez SK 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 29 9 4 16 -13 31
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 13.11.2018 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
turkmedya
yukarı çık