• 12 Haziran 2018, Salı 11:01
Etyen Mahçupyan

Etyen Mahçupyan

'Dip dalga' var mı?

Fenerbahçe kongresinde katılımın iki misli olacağını ve Koç’un oyların yüzde 80’ini alacağını tahmin etmek herhalde kolay değildi. Bir ‘dip dalganın’ oluştuğu fark ediliyor olsa da boyutunu anlamak zordu. ‘Dip dalgalar’ birbirinden habersiz birçok kişinin birlikte ve aynı anda bir tercih eşiğini geçmeleri ile ortaya çıkıyor. Daha önce farklı nedenlerle desteklenen ya da alternatif görünmediği için razı olunan örneğin Aziz Yıldırım gibi biri, seçmeni bir bütün olarak o denli yoruyor ve tutumu ya da yanlışları ile o denli kendisinden uzaklaştırıyor ki, gerçekçi bir alternatifin belirmesi ile birlikte seçmen bir büyük kayma yaşayabiliyor.

Böyle bir olgunun ortaya çıkmasının en önemli göstergelerinden biri seçime katılım isteğinin yükselmesi… Geçmişte ‘nasıl olsa’ belirli birinin seçileceğinden emin olan seçmen boşu boşuna sandığa gitmezken, değişim ihtimalinin belirmesi ile birlikte bu yönde irade gösterebiliyor.

***

Yaklaşan parlamento ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine ilişkin olarak da kamuoyu firmaları daha yüksek bir katılım öngörmekte… Çok farklı anket sonuçları görsek de bu noktada bir uzlaşma var. Acaba bu bir ‘dip dalganın’ belirtisi olabilir mi? Vurgulamak gerek ki siyasi seçimlerdeki ilave katılım Fenerbahçe kongresinde yaşananla mukayese edilebilir değil. Orada katılım yüzde yüz artmıştı… Oysa seçimlerde muhtemelen 5 puanlık bir artıştan, yani katılımın 85’den 90’a çıkmasından söz ediyoruz. Dolayısıyla belirleyici soru şu: Daha önce sandığa gitmemiş seçmenin bu seçimlerde sandığa gitmesini teşvik eden ruh hali ve alternatife sahip olma duygusu, acaba geri kalan seçmende de az veya çok bir karşılığa sahip mi?

Cevabı ancak seçimlerde alacağız. Şunu da unutmamak gerek ki, her seçimde kendisini alternatifsiz hisseden seçmen de birbirinden farklı olabilir. Ancak eğer geçmişte sandığa gitmeyen seçmenleri apayrı bir kategori olarak telakki etmeyeceksek, örneğin Kasım 2015 seçimlerinde oy vermediği halde şimdi vermeyi düşünenlerin siyaseten nasıl dağıldığı, muhtemel ‘dip dalga’ açısından bize anlamlı bir ipucu verebilir.

Varyans’ın mayıs ikinci yarısında gerçekleştirdiği saha çalışmasında, parlamento seçimlerine ilişkin soruda kasımda oy kullanmayanların yüzde 10’unun yine kullanmayı düşünmediği, kabaca yüzde 50’sinin ise kararsız olduğu görülüyor. Geriye kalan ise şöyle dağılıyor: Cumhur İttifakı 16, Millet İttifakı 18.5, HDP 6... Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin dağılım ise şu şekilde: Erdoğan 16, İnce 8, Akşener 6, Karamollaoğlu 1.5 ve Demirtaş 6.5…

Görünen o ki iktidar/muhalefet diye bir ayrım yapsaydık üçte bire üçte iki muhalefet lehine bir dağılım var. Öte yandan geçen seçimde oy vermeyip şimdi sandığa gitmeyi düşünen ama ‘kararsızım’ diyen yüzde 50 gerçekten de kararsız mı, yoksa tercihini mi gizlemekte? Anlamlı bir bölümü tercihini gizlemekte ise bunun ağırlığı hangi tarafta?

İçinden geçilen ortamı dikkate aldığımızda muhalefete oy vermeyi düşünenlerin tercihlerini gizleme ihtimalleri çok daha yüksek. Dolayısıyla kasımda oy vermeyip şimdi verecek ilave 5 puanın dağılımının 1’e 3 muhalefet lehine olması şaşırtıcı olmaz.

Bu noktada karşımızda iki kritik soru var. Bir, acaba bu 1’e 3 dağılımının kasım seçimlerinde oy vermiş seçmen nezdinde de bir karşılığı var mı? Diğer deyişle acaba o seçmen kitlesinin şu an için ölçülemeyen bir bölümünde de benzer bir arayıştan söz edilebilir mi? İki, bu tür bir kayma olmasa bile, acaba iktidar ilave 5 puanlık seçmen nezdinde 2.5 puan geri düşerken, bunu genel seçmenin oyları sayesinde kapatabilecek mi?

***

Sandığa olan bu ilave ilginin anlamı, iktidarın kasım seçiminde sandığa gidenlerin en az yüzde 51.5’inin oyunu alması gerektiğidir. Ancak eğer benzer bir arayış kasım seçimlerinde AK Parti’ye oy vermiş olanların da örneğin yüzde beşinde söz konusu ise, iktidarın kasımda oy kullanan geri kalan seçmenden yüzde 54 alması gerekir.

İktidar için zor bir seçim olacak. Çünkü seçim sisteminin özelliği sayesinde muhalefetin büyük bir ‘dip dalgaya’ ihtiyacı yok. Seçmenin küçük bir kısmında bile böyle bir duygu oluşmuşsa, ibre yeni alternatiflere kayabilir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 34 24 3 7 42 75
2 Fenerbahçe 34 21 9 4 42 72
3 İstanbul Başakşehir 34 22 6 6 28 72
4 Beşiktaş 34 21 8 5 39 71
5 Trabzonspor 34 15 10 9 12 55
6 Göztepe 34 13 10 11 -1 49
7 Demir Grup Sivasspor 34 14 7 13 -8 49
8 Kasımpaşa 34 13 7 14 -1 46
9 Kayserispor 34 12 8 14 -11 44
10 Yeni Malatyaspor 34 11 10 13 -7 43
11 Akhisarspor 34 11 9 14 -9 42
12 Aytemiz Alanyaspor 34 11 7 16 -4 40
13 Bursaspor 34 11 6 17 -5 39
14 Antalyaspor 34 10 8 16 -19 38
15 Atiker Konyaspor 34 9 9 16 -4 36
16 Osmanlıspor FK 34 8 9 17 -11 33
17 Gençlerbirliği 34 8 9 17 -17 33
18 Karabükspor 34 3 3 28 -66 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Çaykur Rizespor 34 20 9 5 30 69
2 MKE Ankaragücü 34 18 9 7 21 63
3 Boluspor 34 18 6 10 23 60
4 Ümraniyespor 34 17 8 9 14 59
5 Erzurum BB 34 14 11 9 12 53
6 Gazisehir Gaziantep FK 34 15 8 11 19 53
7 Altınordu 34 15 8 11 10 53
8 Balıkesirspor 34 16 7 11 10 52
9 İstanbulspor 34 14 8 12 6 50
10 Vartaş Elazığspor 34 13 9 12 9 48
11 Giresunspor 34 13 8 13 6 47
12 Adanaspor 34 12 7 15 -15 43
13 Adana Demirspor 34 11 8 15 -3 41
14 Eskişehirspor 34 12 8 14 7 41
15 Denizlispor 34 10 8 16 -4 38
16 Samsunspor 34 7 15 12 -14 36
17 Manisaspor 34 7 3 24 -49 12
18 Gaziantepspor 34 2 4 28 -82 1
    Takımlar O G B M Av P
1 Hatayspor 34 23 7 4 48 76
2 Menemen Belediyespor 34 22 8 4 42 74
3 Afjet Afyonspor 34 21 7 6 31 70
4 Sivas Belediyespor 34 19 10 5 28 67
5 Keçiörengücü 34 19 7 8 36 64
6 Sancaktepe Belediyespor 34 16 11 7 26 59
7 İnegölspor 34 17 8 9 12 59
8 Sarıyer 34 13 5 16 -1 44
9 Tokatspor 34 11 10 13 -8 43
10 Etimesgut Belediyespor 34 11 9 14 -3 42
11 Kastamonuspor 34 12 4 18 -3 40
12 Eyüpspor 34 11 6 17 -10 39
13 Tuzlaspor 34 10 8 16 -9 38
14 Bodrumspor 34 10 8 16 -14 38
15 Amed Sportif 34 10 10 14 -4 37
16 Bucaspor 34 10 9 15 -9 36
17 Kocaeli Birlik Spor 34 4 4 26 -48 13
18 Mersin İdmanyurdu 34 1 1 32 -114 -17
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 34 19 9 6 30 66
2 Bandırmaspor 34 19 7 8 22 64
3 Gümüşhanespor 34 19 7 8 25 64
4 Sanliurfaspor 34 19 6 9 21 63
5 Sakaryaspor 34 17 10 7 15 61
6 Bugsaşspor 34 15 11 8 20 56
7 Hacettepe Spor 34 15 11 8 16 56
8 Konya Anadolu Selçukspor 34 15 10 9 7 55
9 Niğde Belediyespor 34 14 7 13 -1 49
10 Kırklarelispor 34 11 9 14 -9 42
11 Kahramanmaraşspor 34 9 12 13 -14 39
12 Zonguldak Kömürspor 34 9 11 14 -14 38
13 Pendikspor 34 9 10 15 -13 37
14 Fethiyespor 34 8 12 14 -9 36
15 Fatih Karagümrük 34 10 6 18 -16 36
16 Nazilli Belediyespor 34 7 8 19 -24 29
17 Karşıyaka 34 6 9 19 -22 21
18 Silivrispor 34 2 11 21 -34 17

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 24.06.2018 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
turkmedya
yukarı çık