• 11 Şubat 2018, Pazar 21:54
Etyen Mahçupyan

Etyen Mahçupyan

Suriye'deki Amerika

Sizden binlerce kilometre uzakta, üstelik doğal kaynakları göreceli az bir başka ülke için ne kadar ‘fedakârlık’ yapabilirsiniz? ‘Tek kutuplu’ dünyaya geçildikten sonra ABD kamuoyu kendisine bu soruyu sormaya başladı. Oysa bu ‘yeni’ dünyanın, lider ülke ABD için daha büyük sorumluluk ve sahiplenme getireceği beklentisi hiç de az değildi. Ne var ki ABD söz konusu geçişe uyum sağlayamadı.

***

Soğuk savaş döneminde dünyayı ‘içeriden’ tanımak gerekmiyor, güç ve çıkar dengesi ABD’yi kendi cenahının rakipsiz ‘iradesi’ kılıyordu. Oysa tek kutuplu dünya karmaşık, sosyale ulaşmayı zorunlu kılan, farklılıkların yönetilmesini gerektiren bir bağlam üretti. ABD ise özellikle ‘doğu’ toplumsal yapı ve kültürüne nüfuz etmekte zorlanıyordu. Geçmişte Vietnam, ardından Afganistan ve Irak yanlışları da buna eklendiğinde, ABD toplumu korumacı bir anlayışa kaydı.

Dolayısıyla eğer İslami kimlik ve semboller etrafında şekillenen bir küresel terörle karşı karşıya kalınmasaydı, ABD’nin Suriye’yi ‘kendi haline’ bırakma ihtimali çok yüksekti. Irak enerji açısından ‘stratejik’ bir öneme sahipti ama bunu Suriye için söylemek zordu. Bu ‘isteksiz müdahale’ hali ABD’nin Suriye’de attığı her adımda görüldü. IŞİD öncesinde etkisizdi. Sonrasında buradan alınan bazı yanlış sinyallerin de etkisiyle, Türkiye’nin askeri harekatı beklendi. Bunun olmayacağı anlaşılınca Sünni Arap muhalefeti eğitmeye soyundu ama hem verimli olunamadığı hem de kaçıp IŞİD’e katılanlar nedeniyle çabuk vazgeçti. Aslında daha baştan çekingen bir tavır sergilemiş, çünkü bizatihi Sünniliğin terör tarafından kullanılma ihtimalinden ürkmüştü.

Böylece ABD/PYD işbirliğine gelindi. PYD’nin kendisine sunulan stratejiyi istekle kabullenmesi ABD’nin arayıp da bulamadığı bir durumdu. PYD’nin modern ve seküler niteliği onun otoriter yanlarını örterken, Kürtlerin geçmişten bu yana mağduriyetleri de, PKK’nın terör eylemlerinin kenara konmasını kolaylaştırdı.

Diğer taraftan ABD’nin temel bakışı değişmedi. Ne Irak ne Suriye’de bağımsız bir Kürt oluşumu istemediğini her fırsatta göstermekten çekinmedi. Irak Kürdistanı’nın bile bağımsızlığını desteklemediği gibi, askeri yardımları Bağdat üzerinden göndermeye devam etti. Suriye’de ise bir PYD devletinin istenmediği çok açıktı. PYD her aşamada diğer etnik gruplarla işbirliği yapmaya, yönetimi demokratikleştirmeye ve güç paylaşımına zorlandı. Bu sayede daha meşru bir bölgesel yönetimin ortaya çıkacağı, Esat/İran bloğuna ve Sünni şiddet gruplarına karşı denge oluşturulacağı hesaplandı.

Gelinen noktada ABD’nin sadece askeri bir pozisyonu ve ona zemin oluşturan ‘negatif’ öngörüleri var. Diğer deyişle neyin olması değil, olmaması konusunda fikir sahibi… Eğer ileride Esat ile PYD arasında kalırsa hangi tarafı seçeceği belli değil. Ancak Suriye’deki doğrudan operasyonel müttefiki olan PYD’nin silinmesine razı gelmeyeceğini tahmin edebiliriz. Bu bağlamda Afrin’i Türkiye’ye terk etmekten rahatsız olmayacak ama Münbiç’i ‘genişletilmiş’ PYD koalisyonunun elinde tutmak için ağırlığını koyacaktır.

Eklemek gerek ki, bu süreçte ABD çok sayıda Sünni Arap aşireti ve askeri grupla da yakın ilişki kurdu ve onları yönetim mekanizmasına eklemledi. PYD’ye paravan özelliği taşıyan Suriye Demokratik Güçleri’nden, çoğunluğu Araplardan oluşan Menbiç Askeri Konseyi’ne gelindi.

***

Rusya’nın ateşkesi sağlaması halinde gündeme gelecek yeniden inşa sürecinde yumuşak gücüne güvenen, İran etkisinin zaman içinde azalmasını hedeflese de Esat’a razı, Sünni Araplara temkinli ve mesafeli duran, Türkiye’yi kaybetmek istemese de onunla herhangi bir işbirliği yapılabileceğinden kuşku duyan, nihayet bütün bu nedenlerle PYD ile ilişkisini güçlü tutmaya çalışan bir ABD ile karşı karşıyayız…

Suriye’de ‘belirleyiciliği’ Rusya’ya bırakmış durumdalar, çünkü ABD olmadan kalıcı bir yeni Suriye yaratılamayacağını biliyorlar. Onların derdi, içe kapandıkları bir dönemde küresel tehditlerin olabildiğince dizginlenmesi. Ötesini ABD kamuoyuna kabullendirmek mümkün gözükmüyor.    

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbul Başakşehir 22 14 4 4 20 46
2 Galatasaray 22 14 2 6 20 44
3 Fenerbahçe 22 12 8 2 20 44
4 Beşiktaş 22 11 8 3 20 41
5 Kayserispor 22 9 8 5 5 35
6 Demir Grup Sivasspor 22 10 4 8 -3 34
7 Trabzonspor 22 8 9 5 4 33
8 Göztepe 21 9 6 6 3 33
9 Kasımpaşa 22 8 5 9 -3 29
10 Yeni Malatyaspor 22 7 7 8 -4 28
11 Bursaspor 22 7 6 9 3 27
12 Akhisar Bld. Genç. 22 7 6 9 -6 27
13 Antalyaspor 22 6 6 10 -13 24
14 Gençlerbirliği 21 5 7 9 -9 22
15 Atiker Konyaspor 22 5 6 11 -7 21
16 Aytemiz Alanyaspor 22 6 3 13 -9 21
17 Osmanlıspor FK 22 5 4 13 -12 19
18 Karabükspor 22 3 3 16 -29 12
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Ümraniyespor 22 12 5 5 16 41
2 Çaykur Rizespor 22 12 5 5 14 41
3 MKE Ankaragücü 22 11 6 5 10 39
4 Gazisehir Gaziantep FK 22 9 8 5 18 35
5 İstanbulspor 22 10 5 7 3 35
6 Boluspor 22 10 3 9 8 33
7 Altınordu 22 9 6 7 6 33
8 Vartaş Elazığspor 22 8 7 7 3 31
9 Giresunspor 22 8 7 7 3 31
10 Balıkesirspor 22 9 6 7 5 30
11 Adanaspor 22 8 6 8 -8 30
12 Erzurum BB 22 7 8 7 1 29
13 Eskişehirspor 22 8 6 8 7 27
14 Samsunspor 22 6 9 7 -6 27
15 Adana Demirspor 22 6 6 10 -5 24
16 Denizlispor 22 5 5 12 -11 20
17 Manisaspor 22 7 2 13 -13 14
18 Gaziantepspor 22 1 4 17 -51 4
    Takımlar O G B M Av P
1 Menemen Belediyespor 23 17 2 4 33 53
2 Afjet Afyonspor 23 15 6 2 27 51
3 Hatayspor 23 15 4 4 25 49
4 Sivas Belediyespor 23 13 7 3 20 46
5 Keçiörengücü 23 13 4 6 30 43
6 İnegölspor 23 12 7 4 9 43
7 Sancaktepe Belediyespor 23 11 8 4 14 41
8 Sarıyer 23 11 3 9 7 36
9 Kastamonuspor 23 10 3 10 7 33
10 Tokatspor 23 8 7 8 -6 31
11 Etimesgut Belediyespor 23 8 5 10 -4 29
12 Eyüpspor 23 7 4 12 -12 25
13 Amed Sportif 23 7 6 10 -2 24
14 Bucaspor 23 6 5 12 -11 20
15 Tuzlaspor 23 5 4 14 -16 19
16 Bodrumspor 23 4 6 13 -18 18
17 Kocaeli Birlik Spor 23 2 3 18 -32 6
18 Mersin İdmanyurdu 23 1 0 22 -71 -18
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 23 14 3 6 21 45
2 Altay 23 13 6 4 18 45
3 Hacettepe Spor 23 11 9 3 20 42
4 Sanliurfaspor 23 13 3 7 12 42
5 Sakaryaspor 23 11 8 4 12 41
6 Bugsaşspor 23 11 6 6 13 39
7 Bandırmaspor 23 11 5 7 7 38
8 Kırklarelispor 23 10 5 8 3 35
9 Niğde Belediyespor 23 10 5 8 -3 35
10 Konya Anadolu Selçukspor 23 8 9 6 -1 33
11 Pendikspor 23 7 7 9 -3 28
12 Zonguldak Kömürspor 23 6 7 10 -8 25
13 Fatih Karagümrük 23 7 2 14 -12 23
14 Kahramanmaraşspor 23 5 8 10 -13 23
15 Fethiyespor 23 4 8 11 -16 20
16 Nazilli Belediyespor 23 4 4 14 -20 17
17 Karşıyaka 23 4 9 10 -10 15
18 Silivrispor 23 2 7 14 -20 13

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 19.02.2018 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
turkmedya
yukarı çık