Global şirketlerin de değişik isimlerde piyasaya girdiğini belirten Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanı Davut Çetin, “Evlere teslim eden firmalar var ve ciddi sayıda motokurye kullanıyorlar. Bunların motokurye kullanmasıyla ücretler de çok yükseldi. Bizim restoran ve kafe sektörüyle, paket servis yapan diğer sektörlerimizde motokurye sıkıntısı başladı. Çünkü ücretler de çok fazla, 4-6 bin TL arasında maaş alan motokuryeler var' dedi.
Tahminlerine göre Antalya merkezde sadece restoran-kafe sektörü için şu an bin motokurye gelse hepsine de ihtiyaç olduğunu anlatan Davut Çetin, “Hakikaten paket servis, dijital dağıtım, e-ticaret çok yüksek seviyeye çıktığından, böyle yeni bir sektör büyümesi yaşandı. Önceden böyle bir şikayet almazdık hiç, şimdi bu başladı. Bununla ilgili de önümüzdeki günlerde eğitim süreci başlatacağız, çünkü ciddi talep geliyor' diye konuştu.
MESLEK LİSESİ ÖNERİSİ
İşsizliğin bu kadar yüksek olduğu ülkede, bir tarafta iş bulamayan, diğer tarafta işçi bulamayan üyeleri olduğunu anlatan Çetin, “Aynı zamanda ara ve kalifiye eleman olarak başka sektörlerde de geçerli. Mekanik, kaynakçı, torna, makine operatörü gibi birçok sektörde sıkıntı var. Bunu artık önümüze koyup ciddi bir çözüm üretmemiz lazım. Bundan 3 sene önce, 'Endüstri meslek lisesi mezunu, kendi bölümünden bir iş kolunda iş buluyorsa asgari ücretin yüzde 20 fazlasını vermeye hazırız' diye açıklama yapmıştım. Hala o açıklamamın arkasındayım' dedi.
KALİFİYE ELEMAN PROBLEMİ
Endüstri meslek lisesi elektrik bölümünden mezun birinin, elektrik sektöründe iş bulduğunda bütün iş yerlerinin asgari ücretin yüzde 20 fazlasını vermeye hazır olduğu örneğini veren Çetin, “Bu öğrencileri sektöre dönük iyi eğitebilirsek çok büyük talep var şu anda. Asgari ücret 3 bin TL ise herkes 3 bin 600 TL vermeye hazır. Biz vasıfsız işçiyi bile bulamıyoruz. Birçok üniversite mezunu yarattık şu anda, onlar da 3-4 bin TL'ye iş arıyor, diğer tarafta 3-4 bin liraya çalışacak, makine başında bekleyecek, taşıma, paketleme yapacak insan bulamıyoruz. Şoförlük yapacak insan bile bulmakta zorlanıyoruz. Artık eğitim modelimizi değiştirip bu sektörlere yönelik insan yetiştirmemiz gerekiyor' diye konuştu.
Motokurye işinde artık şahıs şirketleri bile kurulmaya başladığını açıklayan Çetin, “Esnaf odalarına kayıt olarak götürü usulü deftere tabi oluyor, gidiyor paket başına 3-4 liraya anlaşıyor. Günde 100-150 paket dağıtıyor ve ücretini alıp faturasını keserek firmaya veriyor. Ticaret çok şekil değiştirdi, bundan sonra da değişik fırsatlar doğacak ve bunlara dikkat etmek lazım. Motokurye işi yapmaya başlayanlar hem bize hem esnaf odasına 'motokurye işi yapıyorum' diyerek kayıt yaptırabiliyor, ancak bizdekiler götürü usulü defter olamaz' dedi.
A GRUBU EHLİYETLİ PERSONEL
Şu anda işletmelerdeki en büyük sıkıntının A grubu ehliyetli personel olduğuna işaret eden Çetin, şunları söyledi:
“Yani motosiklet kullanacak, kurye olacak. Hem restoran, kafeler, hem de kırtasiyesinden marketine kadar artık herkes eve servise başladı. Çünkü çok büyük global şirketler geldi ve sektörleri tehdit etmeye başladı. Biz üç harfli zincir marketlerden şikayet ederken, onlar da bunlardan şikayet etmeye başladı ve motokurye işine girdi. Ticaret o kadar hızlı değişiyor ki yetişmemiz lazım. Bizim derdimiz de Antalya'daki üyelerimizi buna hazırlamak. Başlı başına bir problem, bahşişi var bir de. 5-6 bin lira maaşla işletmelerimiz motokurye bulamıyor.'
PANDEMİ SONRASI 4'E KATLADI
Şu an bu sektörde sadece Antalya merkezde 5 binden fazla kişinin istihdam edildiğini dile getiren Çetin, “Pandemi öncesine göre en az 4'e katladı. Kargo tarafında da çok ciddi gelişme var. Örneğin önceden bir apartmana 10 tane kargo geliyorsa şu anda 30 tane geliyor. Ayrıca paket başına anlaşanlar da var. 4 lira paket başı, 100 paket dağıtıyor 400 lira. Motor veya araba neyle dağıtıyorsan. Bir tarafta 3-4 bin liraya iş arayan mühendis ve yüksek okul mezunları var, bir tarafta da 5-6 bin lira vereceksin A grubu ehliyetli kurye bulamıyorsunuz. Bu konuda bir tezat var' ifadelerini kullandı.
EMMİ NE DEMİŞTİ?
Yüksek maaşlarla ilgili son günlerde sosyal medyada tartışma yaşanmıştı. İstanbul'un Kadıköy ilçesinde bulunan Dürümcü Emmi’nin sahibi geçen gün 8 bin 400 lira maaşla, uzun zamandır garson arayışında olduğunu iddia etmişti. Dürümcü Emmi’nin sahibi, “Burada garsonlar 8 bin 400 lira ile işbaşı yapıyor. Ne yazık ki buna rağmen eleman bulamıyoruz. İnsanlar beğenmiyor. Diyorlar ki; benim işim az olsun, ben az çalışayım evime 3-5 bin lira götüreyim. İş beğenmemezlik had safhada. Türkiye’de işsizlik olduğuna inanmıyorum” ifadelerini kullanmıştı.
Dürümcü Emmi'nin iş ilanında 8 bin 400 liranın 5 bin lirasının maaş olduğu geri kalanın 3 bin lirasının bahşiş, ve asgari geçim indirimi olduğu görüldü.
