Arsa yatırımları düştü, konut satışları yükseldi

Gayrimenkul sektöründe yatırımcıların tercihlerinde önemli değişiklikler yaşanıyor. Pandemi döneminde büyük ilgi gören arsa ve tarla yatırımları, 2024 itibarıyla gerileme trendine girdi. 2021 ve 2022 yıllarında zirve yapan bu tür yatırımlar, pandemi etkisiyle rekor düzeylere ulaşmıştı. Ancak TÜİK verilerine göre, 2024 yılı sonunda konut dışı gayrimenkul (arsa-tarla) satışları bir önceki yıla kıyasla yüzde 8 azalarak 1 milyon 588 bine düştü.

Konut dışı gayrimenkuldeki düşüşün aksine, konut satışları yüzde 20,6 artış göstererek 1 milyon 478 bin 25’e ulaştı. Pandemi döneminde doğayla iç içe yaşama arzusu, deprem endişesi ve müstakil ev talebi, birçok yatırımcıyı arsa ve tarla alımına yöneltmişti. Ancak bu eğilim 2024 itibarıyla yerini yeniden konut piyasasına olan ilgiye bıraktı.

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, pandemi döneminde arsa ve tarla yatırımlarına olan talebin artmasında, bu tür gayrimenkullerin yüksek prim yapacağı beklentisi etkili olmuştu. Ancak 2023 yılı itibarıyla bu yatırımlardan elde edilen kazançlar realize edilerek satışlar hız kazandı. Bu satışlardan elde edilen gelirlerin büyük bir kısmı banka mevduatlarına yönlendirilirken, konut sektöründeki canlanmayla birlikte mevduatlardan konuta geçişler de gözlemlendi.

Birikimlerine ek olarak kredi çeken çok sayıda yatırımcı ve ev sahibi olma hayali kuran birey, konut alımına yöneldi. Uzmanlar, 2024’ün ikinci yarısından itibaren konuta olan ilginin belirgin bir şekilde arttığını ve bu eğilimin 2025’te daha da güçlenerek devam edeceğini öngörüyor.

2025 KONUT YILI MI OLACAK?

Peki, arsa ve tarla yatırımları nedenle konut yatırımları döndü? Gayrimenkul sektörü uzmanları, bu durumun sebeplerini şöyle sıraladı:

Markalı konut projelerine talep arttı: Büyük inşaat firmalarının geliştirdiği güvenilir ve sosyal imkânları yüksek projelere yatırımcıların ilgisi büyüdü.

Müteahhitlerin kampanyaları etkili oldu: Peşinat indirimleri, uzun vadeli ödeme planları ve ek avantajlar, alıcıları cezbetti.

Banka faiz oranlarında düşüş: Bazı bankaların konut kredisi faizlerini düşürmesi, yatırımcıların konuta yönelmesini sağladı.

Konut fiyatlarının piyasaya göre uygun kalması: Piyasa şartlarına kıyasla konut fiyatlarının hâlen makul seviyelerde olduğu ve fiyatların yükseleceği beklentisi, yatırımcıları harekete geçirdi.

Uzmanlar, 2025'in konut yılı olacağını ve özellikle büyükşehirlerde markalı konut projelerinin daha fazla ilgi göreceğini ifade ediyor. Arsa ve tarla yatırımlarındaki gerilemenin devam edeceği de öngörüler arasında yer alırken, konut sektöründe hareketliliğin devam edeceği tahmin ediliyor.

ARSA FİYATLARI

Peki, arsa fiyatlarında son durum ne? Bir dönem, arsa ve tarlaya talebin ciddi anlamda artmasıyla fiyatlar da yükselişe geçti. Örneğin; İstanbul'un yakın çevresindeki 500 metrekarelik bir arsa fiyatı metropoldeki 2+1 bir dairenin fiyatını yakaladı. Dolayısıyla arsaya ilgi de azaldı. Uzmanlar bununla ilgili şu şekilde özetliyor:

İnsanlar bir dönem konut alamadığı için daha uygun fiyatlı olan arsa ve tarlalara yönelmişti. Burada amaç küçük yatırımlarla bir tapu sahibi olabilmek ve zamanı gelince elindeki arsayı satıp konut alabilmekti. Ancak arsa sahipleri gelen talep ile doğru orantılı olarak fiyatları uçurunca, alıcılar da “Arsa yerine 1+1 konut alırım, hem de kira getirisi sağlarım” mantığıyla duruma yaklaşmaya başladı. Doğal olarak arsa ya da tarla yerine konuta yönelim yaşandı.

Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı M. Erdal Eren, Kahramanmaraş depreminin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, afet odaklı kentsel dönüşümün acil bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Eren, her yıl 800 bin ila 1 milyon yeni konuta ihtiyaç duyulduğunu, deprem sonrası buna 650 bin ek konut ihtiyacı doğduğunu belirtti. Ayrıca, 6-7 milyon riskli konutun yenilenmesi gerektiğine dikkat çekerek, dönüşüm için arsa maliyetlerinin düşürülmesi, finansman kolaylıkları ve nitelikli ara eleman sorununa yönelik reformların şart olduğunu ifade etti.