İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Meclisi’nde alınan kararla birlikte, megakentin toplu ulaşım ağında fiyat artışına gidildi. 16 Şubat 2026 Pazartesi gününden itibaren geçerli olacak %20 oranındaki zam; otobüs, metro, metrobüs, minibüs ve vapur dahil tüm toplu taşıma araçlarını kapsıyor. Özellikle kira artışları nedeniyle merkezi bölgelerden uzaklaşmak zorunda kalan ve ulaşım ağını yoğun kullanan İstanbullular için bu artış, bütçelerindeki ulaşım kalemini doğrudan büyütecek.
İstanbul’da ulaşım maliyetlerinin 2005 yılından bu yana gelişimi incelendiğinde, fiyatların 2018 yılına kadar daha durağan seyrettiği, ancak bu tarihten sonra hızla ivme kazandığı görülüyor. Türkiye genelinde 2005’ten 2026 yılının ilk ayına kadar ulaştırma enflasyonu %3.030 olarak kaydedilirken, İstanbul’daki bilet ve abonman ücretlerindeki artış oranları bu seviyeyi geride bıraktı.
Söz konusu 21 yıllık süreçte; İstanbulkart tam bilet ücreti %3.718, tam abonman (mavi kart) ücreti ise %4.611 oranında artış gösterdi. Öğrenci kalemlerinde ise artış nispeten daha düşük kalarak bilette %2.177, aylık abonmanda ise %1.311 olarak gerçekleşti.
Ekonomim'den Özder Şeyda Uyanık'ın haberine göre; 2005 yılında o dönemdeki adıyla "Akbil" üzerinden yürütülen sistem ile bugünkü "İstanbulkart" tarifesi arasındaki fark, ulaşım maliyetlerindeki devasa değişimi ortaya koyuyor:
2005 Yılında: Tam bilet 1,10 TL, öğrenci bileti 0,75 TL idi. 200 geçiş hakkı sunan aylık tam abonman 70 TL, öğrenci abonmanı ise 35 TL’den satılıyordu.
2026 Yeni Tarifede: Yapılan %20'lik son zamla birlikte tam bilet 42 TL’ye, öğrenci bileti 17,08 TL’ye yükseldi. 180 geçiş hakkı üzerinden hesaplanan aylık tam abonman 3.298 TL olurken, öğrenci abonman ücreti 494 TL olarak belirlendi.
Vatandaşın ulaşım harcamalarındaki alım gücü, asgari ücretteki artışlar ve bilet tarifelerindeki güncellemelerle şekillenmeye devam ediyor. 2024 yılında ulaşımdaki alım gücü zirve noktasına ulaşmış olsa da, 2026 yılındaki bu son zamla birlikte bir gerileme süreci başladı.
Asgari ücretlinin ulaşım kapasitesi verilerle analiz edildiğinde şu sonuçlar ortaya çıkıyor: 2005 yılında bir asgari ücretli maaşıyla 444 tam bilet veya 652 öğrenci bileti alabilirken; aylık abonman bazında bu miktar 7 tam veya 14 öğrenci abonmanına denk geliyordu.
2026 yılındaki 28.075 TL’lik net asgari ücret ve yeni zamlı tarife karşılaştırıldığında ise alım gücü adet bazında yükselmiş görünüyor. Yeni dönemde bir asgari ücretli toplamda 668 tam bilet veya 1644 öğrenci bileti satın alabiliyor. Abonman bazında ise maaş karşılığı 9 tam veya 58 öğrenci aylık abonmanına ulaşıyor. Ancak bu tablo, 2024 yılındaki yüksek alım gücü seviyesinin son zamlarla birlikte aşağı yönlü bir ivme kazandığını ve asgari ücretlinin ulaşım maliyetleri karşısında yeniden güç kaybetmeye başladığını gösteriyor.
