'Ceza ertelemesi mücadeleyi zafiyete uğratır'

Yasa dışı tütün ticareti nedeniyle devletin yıllık ortalama 12-15 milyar TL vergi kaybına uğradığını belirten Marka Koruma Grubu sözcüsü Aslıhan Aydınlık, yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara ilişkin hapis cezasının 5 Haziran’da TBMM Başkanlığına sunulan Torba Yasa ile 1 yıl daha ertelenmesi talebinin sektör ve devletin vergi kaybı açısından olumsuz sonuçları olacağını belirtti.

Torba Yasa olarak bilinen Bazı Kanunlarda ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin 14. Maddesine göre, Tarım ve Orman Bakanlığından “yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara uygulanacak cezanın 2021 yılı temmuz ayına ertelenmesi” teklif ediliyor. Torba yasa ile makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine yasa dışı tütün doldurulmuş olarak satanlara uygulanacak ceza hükmünün Temmuz 2020’de uygulanması da teklif edildi.

Aydınlık: “Ceza ertelemesi esnafları zor durumda bırakacak, devletin vergi kaybını artıracak, tüketiciyi kontrolsüz ürünlere maruz bırakacak”

Torba Yasanın meclisten geçmesi halinde sarma sigara ile mücadeleye darbe vuracağını belirten Marka Koruma Grubu sözcüsü Aslıhan Aydınlık, “Yasa dışı tütün satışına uygulanacak cezaların herhangi bir gerekçe olmaksızın üçüncü defa ertelenmesinin, yasa dışı sarma tütün ticaretine karşı mücadelede zafiyet oluşturması kaçınılmaz. Türkiye’de yasa dışı tütün ticaretinin yasal pazarın neredeyse beşte birine eşdeğer olduğunu biliyoruz. Emniyet güçlerinin tüm kararlı mücadelelerine rağmen bu denli büyüklüğe ulaşan yasa dışı tütün pazarı, torba yasa ile ceza ertelemesinin kabul edilmesi halinde daha da büyüyecektir. Yasa dışı tütün ticareti nedeniyle devletin yıllık ortalama 12-15 milyar TL vergi kaybına uğradığını biliyoruz. Bu yasa ile devletin vergi kaybının daha da artacağını öngörebiliriz. Terör dahil olmak üzere her türlü yasa dışı faaliyete finansman sağladığı bilinen yasa dışı tütün ticaretinin büyümesi, sektörde yasal ürünler satan bakkallar gibi esnafları zor durumda bırakacak, devletin vergi kaybını artıracak ve tüketicileri kontrolsüz ürünlere maruz bırakacaktır. Diğer yandan, tütünün yasal kurallara uygun olmayan şekilde üreticiden alınması ve kayıt dışı olarak satışa sunulmasının önü cezanın ertelenmesiyle açılırken, makaron veya yaprak sigara kâğıdını içine kıyılmış tütün doldurulmuş olarak satanlar için öngörülen cezanın ertelenmemesi kendi içinde çelişki de barındırmaktadır. Bu şekilde yasa dışı tütünün kaynağına cezai herhangi bir yaptırım uygulamayıp, sadece zincirin sonunda yer alan kişilere yaptırım uygulanması, uygulanan yaptırımın şekli ve işlevsiz olmasına yol açmaktadır” dedi.

“Yasa dışı açık tütün hem ekonomi hem de sağlık için tehdit oluşturuyor”

Türkiye’deki toplam kaçak pazarının yüzde 70’inden fazlasını açık tütünün oluşturduğunu belirten Aslıhan Aydınlık, “Geçtiğimiz günlerde, Belçika’da bağımsız bir laboratuvarda, Türkiye’nin her bölgesinden yasa dışı olarak satılan açık tütünler arasından toplanan 12 adet numune üzerinde yapılan testlerde, sağlık açısından tehdit oluşturan pek çok madde bulundu. Çıkan sonuçlarda, bazı numunelerde Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yasaklı listesinde olan maddelerin yanı sıra çok yüksek oranda kükürt kullanımı ile tarım ilaçlamasında kullanılan kimyasalların bulunduğu gözlendi” dedi.

2017 yılının Kasım ayında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda yapılan değişiklikle; yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlar ile ticari amaçla; makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine kıyılmış tütün, parçalanmış tütün ya da tütün harici herhangi bir madde doldurulmuş olarak satanlara, satışa arz edenlere, bulunduran ve nakledenlere üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilmesi karara bağlandı. Cezanın uygulamaya girme tarihi 2 kez ertelenerek Temmuz 2020 tarihine bırakılmıştı.

5 Haziran 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan Torba Yasa olarak bilinen Bazı Kanunlarda ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifinin 14. maddesi ise “yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara uygulanacak cezanın” Temmuz 2021 yılı tarihine ertelenmesini, makaron veya yaprak sigara kâğıdını, içine yasa dışı tütün doldurulmuş olarak satanlara uygulanacak ceza hükmünün ise Temmuz 2020’de uygulanmasını teklif ediyor.