Ceza yargılamasında mülakat delil olamaz

Anayasa Mahkemesi (AYM), ceza yargılamalarında uzun süredir tartışma konusu olan “mülakat” uygulamasına ilişkin dikkat çekici bir içtihat oluşturdu. Yüksek Mahkeme, Şanlıurfa’da kolluk kuvvetleri tarafından “mülakat” adı altında ifadesi alınan bir Suriyeli kadının, bu beyana dayanılarak silahlı terör örgütü üyeliğinden 6 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmasının adil yargılanma hakkının ihlali anlamına geldiğine karar verdi.

“MÜLAKAT, CEZA MUHAKEMESİ SİSTEMİNDE YER ALAN BİR YÖNTEM DEĞİLDİR”

Gazeteci Alican Uludağ'ın haberine göre AYM, Helil Yusuf başvurusunda (B. No: 2020/14678) verdiği kararda, mülakat adı altında elde edilen ifadelerin ceza muhakemesi sisteminde yeri olmadığını, bu tür beyanların tek başına veya belirleyici delil olarak kullanılamayacağını açıkça belirtti.

Karara göre, başvurucu 26 Ağustos 2017 tarihinde, Şanlıurfa Viranşehir Otogarı’nda kolluk görevlilerince şüphe üzerine durdurularak kimlik kontrolü gerekçesiyle TEM Büro Amirliği’ne götürüldü. Burada tercüman aracılığıyla bir “mülakat” yapıldı ve beyanları tutanak altına alındı. Ancak başvurucunun daha sonra verdiği ifadelerde, bu beyanları büyük ölçüde reddettiği belirtildi.

“ARAMA HUKUKA AYKIRI, DELİLLER TARTIŞILMADI”

Mahkeme ayrıca, başvurucunun üst aramasının ilgili mevzuata uygun şekilde yapılmadığını, bu işlemin sulh ceza hâkimi kararı veya mülki amir emrine dayandırılmadığını da tespit etti.

Delil olarak sunulan dijital materyallerde yer alan bazı fotoğrafların (örneğin Abdullah Öcalan’ın posterlerinin bulunduğu alanlarda çekilen görüntüler) tek başına hüküm kurmak için yeterli olmadığına dikkat çeken AYM, başvurucunun iddialarına karşı mahkemelerce herhangi bir değerlendirme yapılmadığını ve yargılamada telafi edici güvencelerin uygulanmadığını da belirtti.

AYM: HAKKANİYETE UYGUN YARGILAMA HAKKI İHLAL EDİLMİŞTİR

Anayasa Mahkemesi, ceza yargılamasının temeli olan adil yargılanma ilkesinin ihlal edildiğine hükmetti. Kararda şu ifadeye yer verildi:

“Başvurucu hakkında mülakat adı altında alınan ve yargılamanın sonraki aşamalarında büyük ölçüde reddedilen beyanlarla birlikte, hukuka aykırı şekilde elde edilmiş dijital delillere dayanılarak verilen mahkûmiyet kararı, adil yargılanma hakkını zedelemiştir.”

YENİDEN YARGILAMA YOLU AÇILDI

Anayasa Mahkemesi, Şanlıurfa’daki yerel mahkemenin kararını hakkaniyet ilkesine aykırı buldu ve yeniden yargılama yapılması gerektiğine hükmetti. Dosya, yeniden değerlendirme yapılmak üzere ilgili yerel mahkemeye gönderildi.