Kamu zamları enflasyonu doğrudan etkiliyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), finansal okuryazarlığı artırmak ve ekonomi politikalarının işleyişini kamuoyuna anlatmak amacıyla hazırladığı videolara bir yenisini ekledi. Bankanın sosyal medya hesaplarından "Yönetilen/Yönlendirilen Fiyatlar Nedir?" başlığıyla paylaşılan videoda, piyasa dinamikleri dışında kalan ve doğrudan kamu tarafından belirlenen fiyatların ekonomi üzerindeki etkisi anlatıldı.

PİYASA FİYATLARINDAN AYRILIYOR

Videoda, serbest piyasada fiyatların arz ve talep dengesine göre değiştiği, ancak bazı mal ve hizmet fiyatlarının doğrudan kamu kurumlarının kararları veya vergi düzenlemeleriyle şekillendiği belirtildi. Bu tür fiyatlandırmalar "Yönetilen/Yönlendirilen Fiyatlar" olarak tanımlandı.

Bu kapsama giren kalemler ise şöyle sıralandı:

• Elektrik ve doğal gaz tarifeleri,
• Köprü, otoyol ve tünel geçiş ücretleri,
• Metro ve otobüs gibi toplu taşıma ücretleri,
• Şebeke suyu fiyatları.

Ayrıca sigara, alkollü içecekler, akaryakıt ve otomobiller gibi vergi düzenlemelerine (ÖTV, maktu vergiler) tabi olan ürünlerin fiyatlarının da bu kategoride değerlendirildiği ifade edildi.

ENFLASYONU DOĞRUDAN ETKİLİYOR

Merkez Bankası'nın paylaşımında, yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki artışların enflasyonu doğrudan etkilediği vurgulandı. Bu etkinin önemi, 2026 yılı için alınan bir kararla örneklendirildi.

Videoda yer alan bilgiye göre, 2026 yılında uygulanacak vergi ve harçlardaki artış oranı, yeniden değerleme oranı olan yüzde 25,49 yerine Cumhurbaşkanlığı kararıyla yüzde 18,95 ile sınırlandırıldı. Bu hamlenin, dezenflasyon (enflasyonun düşüşü) sürecine destek sağladığı belirtildi.

KALICI İSTİKRAR İÇİN BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM

Videonun sonuç bölümünde, fiyat istikrarının sağlanmasında sadece para ve maliye politikalarının yeterli olmadığı mesajı verildi. Merkez Bankası, "Kalıcı fiyat istikrarının sağlanması için para ve maliye politikası kadar, yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar da önemli bir rol oynuyor" değerlendirmesinde bulundu.