Köprü ve otoyollar için 33 milyar dolarlık rant iddiası

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı ve Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, iktidarın iki Boğaz köprüsü ve yedi otoyolu kapsayan özelleştirme hazırlığına ilişkin sert açıklamalarda bulundu. Yavuzyılmaz, Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine dayanarak yaptığı hesaplamada, söz konusu satışın gerçekleşmesi halinde kamu zararının oluşacağını ve yandaş şirketlere 33 milyar doları aşkın haksız kazanç sağlanacağını öne sürdü.

İktidarınn bütçe gelirlerini artırmak amacıyla gündeme aldığı köprü ve otoyol özelleştirmeleri, muhalefetin ve ekonomi çevrelerinin tepkisini çekmeye devam ediyor. CHP'li Yavuzyılmaz, sosyal medya hesabından Karayolları Genel Müdürlüğü'nün (KGM) 2026 Yılı Performans Programı raporuna dayandırdığı bir analiz paylaştı. Yavuzyılmaz, kamuya ait olan ve düzenli gelir getiren bu varlıkların 25 yıllığına özelleştirilmesinin, "Türkiye'nin geleceğinin satılması" anlamına geldiğini savundu.

YÜZDE 232 ZAM VE 48 MİLYAR DOLARLIK FATURA

Yavuzyılmaz'ın paylaştığı verilere göre, özelleştirilmesi planlanan iki Boğaz köprüsü ve yedi otoyolun 2025 yılı net kâr beklentisi yaklaşık 600 milyon dolar seviyesinde bulunuyor. Mevcut araç geçiş ücretleri korunduğunda, bu varlıkların 25 yıl içinde kamuya sağlayacağı toplam net gelirin 15 milyar dolar olduğu belirtildi.

Ancak CHP'li Yavuzyılmaz, özelleştirme sonrasında ücret tarifelerinin Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle işletilen diğer projelerdeki (Osmangazi Köprüsü vb.) yüksek fiyatlara endeksleneceğini iddia etti. Bu senaryoda geçiş ücretlerine yüzde 232 oranında zam yapılacağını öne süren Yavuzyılmaz, vatandaşın cebinden çıkacak toplam tutarın 48 milyar 450 milyon dolara yükseleceğini hesapladı.

YANDAŞ ŞİRKETLERE REKOR KAYNAK AKTARIMI

Yapılan analize göre, özelleştirme ihalesini kazanacak şirketler, kamunun elinde kalsa 15 milyar dolar kâr edecek bir yapıyı devralacak. Yavuzyılmaz, ücret artışlarıyla birlikte şirketlerin elde edeceği fazladan gelirin 33 milyar 450 milyon doları bulacağını belirterek, bu durumu "tiksindirici bir rant" olarak nitelendirdi. Açıklamada, "AKP, gelecek nesillere ait olan 15 milyar dolarlık geliri seçim öncesi toplu tahsil etmek isterken, yandaş şirketlere devasa bir kârı peşkeş çekmeye hazırlanıyor" ifadeleri kullanıldı.

GEÇMİŞTE "VATANA İHANET" DENİLEREK İPTAL EDİLMİŞTİ

Tartışmalar, akıllara 2012 yılında yapılan ve son anda iptal edilen ilk özelleştirme girişimini getirdi. O dönemde Koç-Ülker ve Malezyalı UEM grubunun verdiği 5,7 milyar dolarlık teklif, dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından "düşük" bulunmuş ve "Bu değerler vatana ihanettir" denilerek ihale iptal edilmişti.

Ekonomistler, aradan geçen 14 yılın ardından, bütçe açıklarını kapatmak ve sıcak para girişi sağlamak amacıyla "altın yumurtlayan tavuk" olarak görülen bu varlıkların yeniden satışa çıkarılmasını eleştiriyor. Uzmanlar, 2012 şartlarında dahi az bulunan rakamların, bugünkü ekonomik darboğazda daha düşük seviyelerde gerçekleşmesi ihtimaline ve kamunun uzun vadeli gelirlerinden vazgeçmesinin risklerine dikkat çekiyor. Ekonomist Atilla Yeşilada, "Bu, bir tüccarın alacak senetlerini bankaya kırdırmasıdır." bu özelleştirmeye tepki gösterdi.