Ekonomik kriz otomotiv sektörünü de etkiledi. Girdi maliyetlerinin artışı, döviz kurundaki dalgalanmalar ve küresel ekonomideki yavaşlama, sektörü olumsuz etkileyerek işten çıkarmalara yol açıyor.
Ekonomim'den Esra Özarfat'ın haberine göre, özellikle büyük otomotiv firmaları ve yan sanayiler, maliyetleri düşürmek için işçi sayısını azaltmak zorunda kalıyor. Bu durum, hem işçileri hem de ülke ekonomisini olumsuz etkiliyor. Otomotivciler, rekabet gücünü kaybettiklerini ve önümüzdeki dönemde daha fazla işten çıkarma olabileceğini belirtti. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) Başkanı Baran Çelik, sektördeki herkesin zarar ettiğini söyleyerek sürecin nerede duracağını bilmediklerini ifade etti.
Bursa’nın sürükleyici ana sanayilerinden, Türkiye’nin önemli sanayi kuruluşlarından biri olan Tofaş Otomobil Fabrikası'nın, geçen hafta vardiya sayısını 1’e indirdiğini çalışanlarına bildirmesi dikkat çekti.
Öte yandan Türkiye’de sanayi üretimi gerilerken otomotiv endüstrisinin Doğu Avrupa’daki üretimlerinde de artış yaşanıyor. Büyük tedarik sanayilerin çoğu sadece montaj hattı olarak kullandıkları tesislerinde artık üretime de geçti. Bu da Türk otomotiv endüstrisinin rekabetçiliğini tartışılır hale getiriyor.
Otomotivdeki bu durum ağırlıklı olarak Türk kalıp sektöründe de gözleniyor. Kalıp üreticilerinin proje alabilmek için maliyetleri düşürme çabası, kalıp üretiminin büyük oranda Çinli kalıpçılara kaymasına neden oldu.
Türkiye’de kalıp üretiminin Portekiz’den daha pahalı olduğunu belirten kalıpçılar, siparişlerinin Portekiz’e kaydığını belirtti. Maliyetleri tutturmak için de alt tedarikçi kullanarak Çinli kalıpçıları kullandıklarını açıkladı.
Türkiye’de işçilik maliyeti 2 bin Euro olduğunu belirten sektör temsilcileri "Orada ise asgari ücret 850 Euro. Tamamen maliyetlerle ilgili. Türkiye’de döviz ucuz” değerlendirmesini yapıyor. Bazı büyük tedarik firmalarının da kalıphanelerindeki üretimi durdurduğu ifade ediliyor.
Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) verilerine göre, Türkiye otomotiv sektörünün ağustos ayı ihracatı geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 0,4 geriledi. Türkiye ihracatında ilk sıradaki yerini koruyan sektörün aldığı pay da yüzde 12,3 oldu.
Otomotiv endüstrisinde ağustos aylarında planlı bakım-onarım çalışmaları nedeniyle üretime ara verildiğine değinen OİB Yönetim Kurulu Başkanı Baran Çelik “Buna rağmen geçen ay ihracatta ağustos ortalamalarının üzerine çıktık. Eşya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar ve otobüs-minibüs-midibüs ürün gruplarında çift haneli artış kaydettik. En önemli pazarlardan Birleşik Krallık’a yüzde 24, Slovenya’ya yüzde 116, Romanya’ya yüzde 108 ihracat artışları oldu. Türkiye otomotiv endüstrimizin ocak-ağustos dönemi ihracatı ise geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 3,4 artışla 23 milyar 531 milyon dolara ulaştı” dedi. Ağustosta en büyük ürün grubu olan tedarik endüstrisinin ihracatı yüzde 3 artarak 1 milyar 214 milyon dolar oldu.
Sanayicinin maksimum verimlilik hesapları yaptığını ifade eden Çelik, OEM dışında sektördeki herkesin zarar ettiğini ifade etti. "Sürecin nerede duracağını anlamak zor." diyen Çelik "Otomotivci maliyet ve rekabet kıskacında. Üretici kurdan dolayı ürün fiyatlarını güncellemiyor. Ülkenin içinde bulunduğu enflasyonist ortamdan da zarar görüyor. Enflasyon biraz hız kesmiş olsa da şimdiye kadar görülen zarar inanılmaz. İç pazarda güç kaybetmek ihracatı da olumsuz etkiliyor. KOBİ’ler finansa ulaşamıyor. Paranın maliyeti çok yüksek” diye konuştu.
Türkiye’de yeni bir yatırıma, bir kapasite oluşturulmasına her zaman olumlu baktıklarını belirten Baran Çelik, Çinli BYD’nin yatırımını “Burada yerlilik oranları önemli. Yerlilik oranı belirli bir rakamın altında olursa sanırım teşvik işlemez. Ama belli bir plan dahilinde yerlilik oranını artırma olabilir. Bunu bilemiyoruz. Nihayetinde yüzde 51’in üzerinde yerliliğe ulaşmalarını öngörüyoruz. Şu anda elektronik parçalarda önemli üretimler yapan yabancı büyük tedarik sanayilerle görüşmelerin sürdüğünü görüyoruz. Ancak metal kolunda henüz bir görüşme sağlanmadı. Zaman içinde rekabetçilik oluştukça metal kolunun da işin içine dahil edileceğini düşünüyoruz. Ayrıca bir Çinli firma ile daha yatırım görüşmelerinin sürdüğü duyumunu alıyoruz. Türkiye, otomotiv endüstrisi için önemli bir pazar.” diyerek değerlendirdi. Sektör temsilcileri yetkililerin, sektöre yönelik destekleyici politikalar geliştirmesini bekliyor.
Uzmanlara göre, sektördeki zorluklar, işten çıkarmalara yol açarak işsizliği artırıyor. Otomotiv sektörünün geleceği belirsiz. Sektör temsilcileri, yeni yatırımlar ve teknolojik gelişmelerle bu zorlu süreci aşabileceklerini belirtiyor. Ancak, küresel ekonomideki gelişmeler ve hükümetin destekleri de sektörün geleceğini belirleyecek önemli faktörler arasında.
