Suriye’nin 11 Ocak tarihli gümrük vergilerinin uyumlaştırılması kararı, Türkiye’den yapılan ithalatlara uygulanan vergilerin yüzde 300’e varan oranlarda artırılmasına neden oldu. Bu karar, sınır kapılarında ticareti durma noktasına getirirken, ihracatçılar ve ticaretle uğraşan firmalar arasında büyük bir krize yol açtı. Bölge ihracatçıları, ilgili bakanlıklardan acil çözüm talebinde bulunurken, sınır kapılarındaki araç kuyrukları 6 kilometreyi aştı.
Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Suriye’ye yapılan ihracatın tamamen durduğunu belirterek, gümrük vergisindeki ani artışın sınır kapılarında ciddi bir yığılmaya neden olduğunu ifade etti.
Cumhuriyet'te yer alan habere göre; Kadooğlu, şu anda sınır kapılarında bekleyen araç sayısının 3.250’yi aştığını söyledi. Çobanbey sınır kapısında 517, Öncüpınar’da 370, Karkamış’ta 364, Cilvegözü’nde 1.800’den fazla araç bekliyor. Zeytindalı kapısında ise 200 araç sırada. Akçakale sınır kapısının ise saldırılar nedeniyle geçici olarak kapalı olduğunu belirten Kadooğlu, bu kapının kısa süre içinde açılmasını beklediklerini ifade etti.
Vergi artışı, sadece Türk ihracatçılarını değil, Suriye’nin yerel ticaretini de derinden etkiledi. Kadooğlu, İdlib ve Halep’teki esnafın ticareti durdurduğunu ve bu kararın bölgedeki alım gücünün düşüklüğü nedeniyle Suriye'de enflasyonu daha da artıracağını belirtti.
Gaziantep Ticaret Odası Başkanı Tuncay Yıldırım, Suriye’nin Türkiye için önemli bir ihracat pazarı olduğunu vurgulayarak, “Suriye, iç savaş döneminde dahi en fazla ihracat yaptığımız ilk 5 ülke arasında yer aldı. Ancak bu vergi artışı, ticareti imkânsız hale getirdi” dedi.
Yıldırım, bu durumun Türk ihracatçısının rekabet gücünü yok ettiğini ve kayıtdışı ticareti artırarak güvenlik risklerini beraberinde getirebileceğini ifade etti.
Gaziantep merkezli Akanlar Çikolata Yönetim Kurulu Başkanı Seyyid Akan, vergi artışlarının firmaları ciddi şekilde zorladığını belirtti. Akan, “Ürünlerimizin ton başına gümrük vergisi 40 dolardan 400 dolara çıktı. TIR maliyetleri ise 10 kat arttı. Bu koşullarda ticaret yapmamız mümkün değil” dedi.
Sınır kapılarında 10 TIR’larının beklediğini söyleyen Akan, gümrük vergilerinin bu şekilde aniden artırılmasının ticareti durma noktasına getirdiğini ve artışların kademeli olarak yapılması gerektiğini vurguladı.
Bölge ihracatçıları, Ticaret Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı ile görüşmelerin sürdüğünü, ancak henüz somut bir çözüm alınamadığını ifade ediyor. Celal Kadooğlu, yetkililere çağrıda bulunarak, “Ticareti yeniden başlatmak ve bu krizden çıkmak için acil bir diplomatik çözüm gerekiyor” dedi.
