Tutuklama bir ceza değil, geçici bir araçtır

TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl'ün başkanlığında toplanan TBMM Genel Kurul'nda; TBMM Başkanlığı, Adalet Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın 2026 yılı bütçeleri görüşülüyor. Bütçeler üzerinde grubu olan siyasi partiler görüş ve önerilerini dile getiriyor.

MHP Gaziantep Milletvekili Sermet Atay, 28'inci Dönem'de TBMM'de yapılan çalışmalara ilişkin konuştu. Yasama faaliyetleri kapsamında 3 bin 405 kanun teklifi Meclis Başkanlığı'na sunulduğunu söyleyen Atay, bu tekliflerden 111'i kanunlaştığını, 106 kanun teklifinin ise Meclis Genel Kurulu'nun gündeminde olduğunu belirtti. Atay, şöyle devam etti:

"Meclis'imiz, 28'inci Yasama Dönemi'nde, çeşitli konularda, 107 ayrı Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı almıştır. Denetim faaliyetleri alanında 28'inci Yasama Dönemi'nde, Başkanlığa verilip işleme alınan yaklaşık 36 bin 600 yazılı soru önergesinden 25 bin 521'i cevaplandırılmış ve bu cevaplandırmaların süresinde yapılabilmesi için her yıl, düzenli olarak 2 kez, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'mız tarafından yürütmeye bilgilendirme yazıları yazılmıştır. Diğer taraftan, 9 Ekim 2025 tarihi itibarıyla yazılı soru önergesi cevaplarının kâğıtsız gönderim projesi kapsamında milletvekillerinin yazılı soru önergesi cevaplarına daha hızlı ve kolay erişebilmeleri ve kâğıt sarfiyatının azaltılması amacıyla faaliyete geçirilen yeni sistemle cevap metinlerinin fiziki olarak gönderilmesi uygulaması kaldırılmıştı. İmzalanan mutabakat metniyle, soru önergesi cevapları, milletvekillerine e-posta, SMS; siyasi parti gruplarına ise e-posta aracılığıyla iletilmektedir. Bu sayede, kâğıt, zarf ve zaman tasarrufu sağlamıştır."

''HUKUKUN HEDEFİ HATASIZ ADALET OLMALIDIR''

Adalet Bakanlığı bütçesine ilişkin söz alan MHP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, İstanbul’daki uyuşturucu operasyonunda şehit olan Özel Harekat Polisi Emre Albayrak için başsağlığı diledi.

Adalet ve devletin bekası arasındaki ilişkiye dikkat çeken Yıldız, Yusuf Has Hacip'in Kutadgu Bilig adlı eserine vurgu yaptı. Eserde sevgi, nefret, heves ve öfke gibi duyguların adaleti gölgeleyeceği lirik bir şekilde anlatıldığını belirten Yıldız, "Toplumsal hayatın vazgeçilmez şartı hukuk düzenidir. Bize düşen görev, hukukun evrensel ilke ve esaslarına bağlı kalarak onun hayata yansımasını sağlamaktır. Hukukun evrensel kurallarına uygun olması önemlidir ancak bu kuralların bozulmadan uygulanması daha da önemlidir. Mutlak hakikatı bulmak bir hayaldir belki ama hukukun hedefi, hatasız adalet olmalıdır" diye konuştu.

''AYM'YE BİREYSEL BAŞVURUYU YENİ BAŞTAN DÜZENLEMELİYİZ''

AYM'nin ihlal kararları ve ceza davalarındaki uygulamalara ilişkin konuşan Yıldız, şunları söyledi:

"Anayasa’da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında temel hak ve özgürlüklerden herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yapılabilir. Bunun için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. Anayasa’mızın 153. maddesinde AYM kararlarının niteliğine ilişkin hükümler olunur. AYM’nin kararları kesindir. İptal kararları gerekçesi yazılmadan açıklanmaz. AYM bu kararları verirken kanun koyucu gibi yeni bir uygulamaya yol açacak biçimde de hüküm kuramaz. İptal kararları Resmi Gazete’de yayınlanır, yürürlüğe girer ancak bazen de tehir edilir ancak bu bir yılı geçemez.

AYM ve AİHM’in yerleşik içtihatlarında hukuki belirliliği sadece kanunla değil, mahkeme kararıyla da sağlanabildiği yönündedir. Dolayısıyla AYM, ihlalin sonlandırılması amacıyla yeniden yargılama yapılması, yargılamanın durma kararı verilmesi ve eğer kişi tutukluysa salıverilmesine hükmedilmesi yönünde kararlar içinde olabilir. Bireysel başvuru kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda, yani gelir ve maddi vakalar hakkında derece mahkemeleri ve temyiz mahkemeleri tarafından yapılan değerlendirmelere ilişkin inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruyu yeni baştan düzenlemeliyiz. AYM’nin yükü ağır ve bunun için yeniden bir değerlendirme yapılması ve iş yükünün hafifletilmesi gerekir.

''CEZALANDIRMA HUKUKU DEĞİL, KORUMA HUKUKUNU BENİMSEYEN DEVLETLER HUKUK DEVLETİDİR''

Bütün yargılama önlemleri gibi tutuklama da geçici niteliktedir. Tutuklama bir ceza değil, maddi gerçeğe ulaşmada ceza davasının yürütülmesinde ya da ileride verilecek bir olası cezanın infazını sağlayan geçici bir araçtır. Kişi özgürlüğü ve güvenliğini sınırladığı için çok dikkatli hareket edilmeli, bin düşünerek bir kere karar verilmelidir. Suçsuzluk karinesinin esas alındığı, şüpheden sanığın faydalandığı, bağımsız ve tarafsız mahkemelerde doğal hakimlerin görev yaptığı, davaların makul sürede sonuçlandığı, delillerin vasıtasız olduğu, insana saygının olduğu, kurucu adaleti kuran, yargı denetimine bağlı olan, özel-aktüel-geçici durum gözetmeyen, soyut şekilde uygulayan, insan onurunu koruyan ceza hukukunun bir cezalandırma hukuku değil, koruma hukukunu benimseyen devletler hukuk devletidir. Türkiye Cumhuriyeti hukuk devletidir.

Ceza yargılamalarında yanlış delille doğru sonuca varılmasının mümkün olmadığını defalarca söyledim. Delilsiz ispatla bir vaka anca zan ve tahminden ibaret kalır diye kürsüden altını bir defa daha çizmek istiyorum. Gizli tanık beyanlarının tek başına hükme esas alınmaması hukukumuz için büyük bir kazanımdır. Buna mecbur kalınmadan başvurulmamalıdır. Başvurulduğu takdirde savunma hakkına saygı gösterilmeli, sanığın gizli tanığa soru sorma hakkını mutlaka gözetmeliyiz."

Yıldız, "Terörsüz Türkiye" sürecine ilişkin de "Türkiye’nin toplumsal dinamizmi, devlet kapasitesi, bölgesel etkisi, tarihsel birikimi büyük ve kutlu bir kaynaktır. Devlet aklının sorunlara çözüm üretme, milletimizin hayrına dönüştürme, tehditleri bertaraf etme gücünü emperyalist odaklar engelleyemeyecektir. Terörsüz Türkiye hedefine mutlaka ulaşılacaktır. Bu mesele, üzerinde boş boğazlık yapılacak, polemiğe girilecek meselelerden değildir" dedi.

''HAKİM VE SAVCILARIN POSTAL KARŞISINDA ESAS DURUŞTA BEKLEDİKLERİ DÖNEM KAPANMIŞTIR''

MHP Tokat Milletvekili Yücel Bulut, insanlığın daha iyiyi aramaya devam ettiği süre boyunca adalet üzerinde tartışmaların da devam edeceğini söyledi. Adalet tartışmaları üzerinde söylenen sözlerden bazılarının haklı zemine oturmasına rağmen bazılarının siyasi hesaplaşma çerçevesinde olduğuna dikkat çekerek, şunları söyledi:

"Bu polemiklerden bir tanesi, hâkim ve savcı sınıfımızı sürekli hedef alan, itibarsızlaştıran, itibar suikastı düzenleyen ve bunu da adalet arayışı olarak sunan bir anlayışın hâkim dil hâline geliyor oluşu. Hakimlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı meselesi sadece davanın taraflarından ya da siyasi iradeden bağımsızlık ve tarafsızlık anlamına gelmiyor. Aynı zamanda, hâkim ve savcıların üzerlerinde oluşturulmak istenen mahalle baskısından da bağımsız bir şekilde karar verebilme iradelerinin ortaya çıkarılması lazım ama daha henüz staj aşamasında, henüz kura aşamasında hâkim ve savcılarımız üzerinde öyle bir ideolojik baskı oluşturuluyor, öyle bir mahalle baskısı oluşturuluyor ki hâkimlerin tarafsızlığına ve bağımsızlığına asıl bu mantıkla gölge düşürülüyor.

Cumhurbaşkanı'mızın huzurunda kura çekimleri her defasında bir siyasi polemik hâline getiriliyor ve deniliyor ki: 'Hâkim ve savcılar Cumhurbaşkanı'nın huzurunda nasıl kura çekimi yaparlar, nasıl cübbe giyerler?' Bu ülkede 1980 askeri darbesini gerçekleştiren cunta yemin edecek yer bulamadığı için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Anayasa Mahkemesi üyelerinin huzurunda yemin ederek Milli Güvenlik Konseyi görevine başladılar. Yani vaktiyle bu ülkede en yüksek yargı organında oturanlar, Anayasa'yı korumakla görevli olan yargıçlar, o Anayasa'yı ortadan kaldıran, zorbaca darbe yapanlara meşruluğunu ve ehliyetini vermek üzere o yemin töreninin kendi huzurlarında gerçekleşmesini sağladılar. Dolayısıyla bu ülkede darbecilere cübbe giydiren rektörler varken bunlar konuşulmamışsa, bunlardan utanılmamışsa 50 yıldır darbecileri hizaya dizip karşılarında yemin ettirip meşruiyet ehliyeti veren hâkimler ve savcılar konuşulmamışsa bugün Cumhurbaşkanı'mızın mesleğe yeni başlayan genç meslektaşlarımıza ve hâkimlerimize cübbe giydirmesi başlı başına bir sorun olarak tartışılıp bu genç meslektaşlarımızın itibarlarına birer suikast aracı hâline getirmek bir gaflettir. Hâkim ve savcıların postal karşısında esas duruşta bekledikleri dönem kapanmış, meşru vasıta ve yollardan seçimle işbaşına gelmiş ve Anayasa metnine göre de devletin başı olan Cumhurbaşkanı'nın huzurunda kura çekimine katılıp mesleklerine başlaması gibi ahenkli, aklı başında ve makul bir yol bulunmuştur."