Ticaret Bakanlığı’nın çabaları, Cumhurbaşkanı Kararı ile vatandaşın 30 Euro’luk işin aslı fiilen 27 Euro’luk yurtdışı alışverişi, vergi duvarı örülüp adeta yasaklandı.
Vatandaşın üç kuruşluk alışveriş keyfi, “yerli üretim” ambalajıyla tarihe gömüldü. En azından benim keyfimin içine edildi!
***
Peki, karar çıkar çıkmaz sahneye kimler çıktı? Kim “Çok doğru karar, yerli üretim korunuyor” diye ellerini ovuşturuyor?
Tabii ki; Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve başta İstanbul Ticaret Odası (İTO) olmak üzere ona bağlı odalar… Yani bu ülkede zorunlu üyelikle, zorunlu aidatla, zorunlu temsil iddiasıyla ayakta duran yapılar.
***
Türkiye’de bir iş yeri açıyorsanız, “Ben istemiyorum, üyeliğe karşıyım” deme şansınız yok. Odaya kayıt zorunlu… Sistem tıkır tıkır işliyor ve 367 oda ve borsa üzerinden 1 milyon 300 bin üye adeta “aidat abonesi” yapılıp para toplanıyor. Her yıl ciroya, kara, sermayeye göre haraç keser gibi aidat ödeniyor. Aksatana ne mi oluyor? Cayır cayır faizi işletirler, icra kapıya dayanır, sicilin kararıp kalır.
***
Gelelim şu meşhur “şeffaflık” meselesine... TOBB yetkililerine sorsanız, “Sitemizde ekonomik raporlar var, her yıl yayımlıyoruz” derler. Doğrudur, yayımlıyorlar. Girin bakın; Türkiye ekonomisi nereye gidiyor, cari açık ne oldu, büyüme rakamları nedir... Hepsini anlatıyorlar. Zira bir şeyi anlatmıyorlar; Kendi paralarını! Ekonomik analizler gani ama TOBB’un kendi mali tabloları, detaylı gelir-gider kalemleri, o devasa bilançoları kamuya açık değil...
Yani memleket ekonomisi hakkında ahkam kesmek bedava ama “üyeden ne topladık, nereye harcadık, kasadaki o milyarlarca dolar ne alemde?” sorusuna gelince “O bizim iç işimiz, Genel Kurul bilir” diyorlar.
***
Bildiğin para basıyorlar. Haliyle bu odaları yönetmeye, başına geçmeye öylesine istekli, öylesine arzulu gruplar var ki, bu işin getirisini çıkan kavgalardan hemen anlıyorsunuz. Aidat gelirleri (yüz milyonlarca lira), yatırımlar (mevduat, kredi anlaşmaları), harcamalar (hastane, otel gibi işletmeler) veya toplam nakit varlığı detaylı açıklanmıyor. Neden? Neden? Neden?
***
Şubat 2023 depremlerinde gördük. Bölgedeki binlerce firmanın dükkanı yıkıldı, makineleri enkazda kaldı, çalışanları dağıldı. “Bari oda aidatlarını erteleyin, şu zor günde nefes alalım” dediler. Yazılı başvurular, sözlü talepler...
Hepsi sessizlikle karşılandı. Kendi üyesine, depremzedesine acımayan bu yapılar, şimdi çıkmış “Vatandaşın yurt dışından aldığı 10 Euro’luk ürün haksız rekabet yaratıyor” diye ağlıyor. Sevsinler sizin rekabetinizi!
Sahi kaç esnafa haciz kararı çıkartıldı? Binler mi? On binler mi? KOBİ’ler ve esnaf yıllardır haykırıyor; “Zorunlu üyelik şartı kaldırılsın!” Ama bu talep yönetenlerin gündemine hiç girmiyor.
Diyeceğim o ki; Mesele “yerli üretim” falan değil… Mesele birilerinin nemalanmalarının aksamaması, düzenin bozulmaması…